Bazen günlük bir sohbetin ortasında kulağımıza çalınır: “Fındık altını kaç para?” Kimi için bu sadece piyasanın bir anlık sorusudur, kimi içinse geçim derdinin kalbine dokunan bir meseledir. Ben ise bu soruya biraz daha geniş bir pencereden bakmak istiyorum: küresel ekonomiden yerel pazara, bireysel planlardan toplumsal ilişkilere kadar uzanan çok katmanlı bir hikâye olarak. Fındık altını nedir? “Fındık altını” deyimi, aslında fındığın bölgesel pazarda altınla kıyaslanacak kadar değerli olduğunu anlatan mecazi bir ifadedir. Karadeniz’de özellikle üreticiler arasında kullanılan bu tabir, hem ürünün maddi değerini hem de kültürel önemini vurgular. Fındık, Türkiye için sadece bir tarım ürünü değil; aynı zamanda milyonlarca insanın…
8 YorumEtiket: de
Gebelikte Fibrinojen Değeri Kaç Olmalı? Küresel ve Yerel Perspektiflerle Sağlık Analizi Gebelik, bir kadının hayatında belki de en özel ve karmaşık dönemlerden biridir. Bu dönemde beden, bir yandan yeni bir hayata ev sahipliği yaparken, diğer yandan pek çok biyolojik değişim yaşar. Bu değişimlerden biri de kanın bileşenlerinden olan fibrinojen düzeyinin yükselmesidir. Peki, gebelikte fibrinojen değeri ne kadar olmalı ve bu değer neden bu kadar önemli? Bugün, gelin, bu sorunun yanıtını keşfederken, hem evrensel hem de yerel perspektiflerden nasıl algılandığını inceleyelim. Fibrinojenin artışı gebelikte nasıl yönetiliyor? Kadınlar için duygusal ve toplumsal bağlar, erkekler içinse biyolojik ve stratejik faktörler açısından nasıl değerlendiriliyor?…
8 YorumDas Kapital Hangi İdeoloji? Bilimsel Merakla Kapitalizmin Kalbine Yolculuk Bazı kitaplar vardır ki yalnızca yazıldıkları dönemi değil, yüzyıllar sonrasını da şekillendirir. Karl Marx’ın “Das Kapital” adlı eseri tam olarak böyle bir kitap. Ekonomiden siyasete, felsefeden sosyolojiye kadar birçok alanı etkileyen bu dev eser, sadece bir teori değil, bir düşünce devrimidir. Peki, “Das Kapital hangi ideolojiye dayanır?” sorusu bilimsel olarak nasıl yanıtlanır? Gelin bu sorunun derinliklerine birlikte inelim. Kapitalizmin Anatomisini Çıkaran Bir Eser Das Kapital, 19. yüzyılın sanayi devrimi sonrası şekillenen kapitalist ekonomiyi analiz eden ve eleştiren bir eserdir. Marx, kitabında üretim araçlarının sahipliği, emek değeri, artı değer, sömürü ve sınıf…
8 YorumHakanın Eşine Ne Denir? Unvanların Gölgesinde Görünmez Kılınan Güç Şunu baştan söyleyeyim: “Hakanın eşine ne denir?” sorusu masum görünse de, arkasında koca bir güç, temsil ve görünürlük tartışması taşıyor. Evet, tarihî cevap kısa: hatun/katun. Ama mesele yalnızca bir kelime değil; kimin adı kapıya yazılıyor, kimin emeği anlatıda silikleşiyor? Bugün tartışmaya davetim tam da bu: Unvanları kutsarken, insanları ve eşitliği gölgelemeyelim. “Hakanın Eşine Ne Denir?” Sorusunun Kısa, Ama Eksik Cevabı Türk ve bozkır geleneğinde hükümdarın eşi için kullanılan yaygın unvan hatun (katun/khatun)dur. Göktürklerden Uygurlara, Karahanlılardan Selçuk dünyasına uzanan geniş coğrafyada “hatun”, salt eş değil, çoğu zaman siyasal ortak, aracılık yapan bir…
6 YorumMerhaba sevgili okur, bu satırları yazarken sana bir hikâye anlatmak istiyorum. Belki de senin de hayatında gecenin karanlığında, odanın sessizliğinde nefes almanın değerini yeniden fark ettiğin anlar olmuştur. İşte ben de tam böyle bir gecede, penceremin hafif aralığından içeri süzülen rüzgârla “gece havalandırması” kavramının ne kadar derin bir anlam taşıdığını keşfettim. Bir Akşam, İki Farklı Bakış Açısı O gece evde küçük bir tartışma başlamıştı. Ahmet, çözüm odaklı bakış açısıyla hemen pencereleri sonuna kadar açtı: “Havanın değişmesi lazım, oksijen gelsin. En hızlı yol bu!” diyordu. Onun için mesele basitti; problemi görmüş, çözümü bulmuş ve uygulamıştı. Zeynep ise farklı düşünüyordu. O, havalandırmanın…
10 YorumSCI yayın olduğunu nasıl anlarız? “Etiket”e değil, iz bırakan kanıtlara bakın İtiraf edeyim: Akademide ilk yılımda “SCI mi bu?” sorusunu neredeyse bir büyü formülü gibi fısıldıyorduk. Zamanla anladım ki mesele üç harften ibaret değil; güven, doğrulanabilirlik ve izlenebilirlik. Yani bir yayının nerede dizinlendiği, nasıl seçildiği ve hangi ölçütlerle izlendiği. Gelin, bir grup arkadaş sohbetindeki rahatlıkla, ama işin mutfağına girerek konuşalım. SCI (Science Citation Index) ve güncel kapsamı olan Web of Science Core Collection içindeki indeksler (özellikle SCIE, SSCI, AHCI, ESCI) Clarivate tarafından kürate edilir. “SCI yayın” denince pratikte çoğu kişi SCIE/SSCI/AHCI kapsamasındaki dergileri kasteder. SCI’nin kökeni: Bir alıntı zincirinin anatomisi…
12 YorumHassas Terazi İcat Eden Kimdir? Bir İcat Hikâyesi Bir zamanlar, adını herkesin bildiği ama hikâyesi unutulmuş bir adam vardı. Onun adı, simya ve fizik bilimlerinin birleşiminden doğan bir anlam taşıyordu: Kallipus. Gözlerinin derinliğinde bir arayış, kafasında ise bir soru vardı: “Gerçek adalet, gerçekten ölçülebilir mi?” Bu sorunun cevabını arayarak, o dönemin insanlarının dertlerine merhem olabilecek bir icat yaptı: Hassas terazi. Bu hikâye, sadece bir buluşun ardındaki bilimsel süreçleri değil, aynı zamanda o buluşun insana ve topluma ne kadar derin bir etki yapabileceğini de anlatıyor. Hazırsanız, geçmişin derinliklerine bir yolculuğa çıkalım. Bir Kızıl Işık: Kallipus’un Yolculuğu Kallipus, genç yaşlarda matematik ve…
16 YorumHaysiyetsiz Hayat Sürme Ne Demek? Antropolojik Bir Bakış Kültürler, toplumların yaşam biçimlerini şekillendirirken, bireylerin ve grupların kimliklerini belirler. Bir antropolog olarak, insanlık tarihindeki çeşitli kültürel pratikleri, ritüelleri ve sembolleri keşfetmek benim için sonsuz bir merak kaynağı. Her kültürün, bireyleri toplum içinde nasıl konumlandırdığı ve belirli davranışları nasıl kodladığı üzerine yapılan incelemeler, sadece insanlık tarihine değil, aynı zamanda günümüz dünyasına da ışık tutmaktadır. Bugün, “haysiyetsiz hayat sürme” ifadesi üzerine odaklanarak, bu kavramın kültürler arası farklılıklar, topluluk yapıları ve kimlikler üzerinden nasıl şekillendiğine dair derinlemesine bir keşfe çıkacağız. Haysiyetsiz Hayat Sürme: Tanımı ve Kültürel Bağlam Haysiyetsiz hayat sürme, genellikle toplumların belirlediği etik…
14 YorumKıskanmak ve Haset Etmek: Aralarındaki O Şirin Farkı Bulalım! Herkesin bir kıskanma anı olmuştur, değil mi? İşte, o an… Bir arkadaşınız hayatınızda yapmadığınız bir şeyi yaparken “Vay canına, o nasıl bir yetenek!” demektense, derin bir iç çekip “Neden ben? Neden BEN?” diye düşünürsünüz. O anda kıskanırsınız, değil mi? Ancak, biraz daha derine inelim… Kıskanmak ve haset etmek, düşündüğünüz kadar birbirine yakın şeyler olmayabilir. Gelin, bu iki duygunun arasındaki farkı neşeyle keşfedelim, çünkü bu yazıda hem erkeklerin çözüm odaklı bakış açısını hem de kadınların empatik bakış açısını mizahi bir şekilde harmanlayacağız! Kıskanmak: “Beni Kıskan, Ama Hakkını Ver!” Kıskanmak, insanların yaşamının en…
12 Yorum